Co zrobić żeby nie doszło do rozwodu?

Jeśli zastanawiasz się, co zrobić, żeby nie doszło do rozwodu, nie musisz od razu wiedzieć, jak uratować całą relację. Najpierw warto sprawdzić, czy między Wami jest jeszcze przestrzeń na rozmowę, czy oboje chcecie spróbować coś zmienić i czego właściwie potrzebujecie, żeby ocenić sytuację spokojniej.

Nie każdy kryzys prowadzi do zakończenia małżeństwa. Jednocześnie nie każdą relację da się odbudować wyłącznie wysiłkiem jednej osoby. Dlatego zamiast szukać jednego sposobu na „zatrzymanie rozwodu”, przyjrzymy się temu, na co masz realny wpływ, jakie możliwości daje rozmowa lub profesjonalne wsparcie oraz co warto wiedzieć, jeśli temat rozwodu trafił już do sądu.

Jeśli nie chcesz rozwodu, sprawdź, czego naprawdę chcesz.

Chęć zatrzymania rozwodu może wynikać z bardzo różnych powodów. Możesz nadal widzieć w tej relacji bliskość, więź i możliwość odbudowy. Możesz też jednocześnie bać się samotności, zmian w życiu dziecka, sytuacji finansowej albo tego, jak będzie wyglądała przyszłość. Te uczucia mogą występować obok siebie.

Dlatego zanim zaczniesz szukać sposobu na to, żeby „nie dopuścić do rozwodu”, warto zadać sobie inne pytanie: czy chcę odbudować tę relację, czy przede wszystkim chcę uniknąć tego, co może wydarzyć się po rozstaniu?

Pomocne może być także przyjrzenie się temu, co dzieje się między Wami teraz. Czy nadal jest przestrzeń na rozmowę? Czy oboje chcecie szukać rozwiązania? Czy za deklaracjami zmiany pojawiają się konkretne działania? Czy trudności dotyczą jednego kryzysu, czy od dłuższego czasu wracacie do tych samych problemów?

Nie musisz od razu znać odpowiedzi. Samo rozdzielenie tego, czego chcesz dla swojej relacji, od tego, czego boisz się w związku z rozwodem, może pomóc Ci zobaczyć sytuację wyraźniej.

Próba odbudowy relacji nie powinna jednak wymagać rezygnacji z własnego bezpieczeństwa, granic ani szacunku do siebie. Jeżeli w związku pojawia się przemoc, zastraszanie, silna kontrola lub obawa przed reakcją partnera, priorytetem jest bezpieczeństwo – nie utrzymanie małżeństwa za wszelką cenę.

Co możecie zrobić, jeśli oboje chcecie spróbować?

1. Najpierw zmniejsz napięcie

Kiedy pojawia się lęk przed rozwodem, łatwo próbować rozwiązać wszystko natychmiast. Kolejne rozmowy, wiadomości, nacisk na odpowiedź albo powracanie do tych samych argumentów mogą jednak sprawić, że napięcie tylko rośnie.

Czasem pierwszym krokiem nie jest kolejna rozmowa, ale stworzenie warunków, w których w ogóle da się spokojnie porozmawiać. Nie chodzi o ignorowanie problemu, tylko o to, żeby nie podejmować najtrudniejszych tematów w momencie największych emocji.

2. Spróbujcie jednej spokojnej i konkretnej rozmowy

Jeśli każda rozmowa kończy się konfliktem, warto zmienić nie tylko temat, ale też sposób, w jaki próbujecie o nim rozmawiać.

Możesz powiedzieć wprost, że widzisz kryzys i chcesz sprawdzić, czy oboje widzicie jeszcze możliwość zmiany. Taka rozmowa nie musi kończyć się rozwiązaniem wszystkich problemów.

Jej celem może być po prostu odpowiedź na kilka podstawowych pytań: czy oboje widzicie problem, czy oboje chcecie coś zmienić i czy jesteście gotowi podjąć konkretne działania?

3. Nazwijcie, co właściwie przestało działać

Kryzys w małżeństwie rzadko sprowadza się do jednego wydarzenia. Czasem narasta stopniowo: przez brak bliskości, niewypowiedziane żale, nierówny podział obowiązków, trudności w komunikacji, różne potrzeby albo konflikty, które nigdy nie zostały naprawdę rozwiązane.

Dlatego warto spróbować nazwać nie tylko to, o co się kłócicie, ale też to, co znajduje się pod tym konfliktem.

Inaczej wygląda praca nad trudnościami komunikacyjnymi, inaczej nad utratą zaufania, a jeszcze inaczej nad relacją, w której od dłuższego czasu nie ma wzajemnego szacunku.

4. Rozważcie pomoc z zewnątrz

Nie każdą trudność da się uporządkować samodzielnie. W zależności od sytuacji pomocna może być terapia par, konsultacja indywidualna albo mediacja.

Terapia par może pomóc przyjrzeć się sposobom komunikowania, powtarzającym się konfliktom i temu, jak obie strony funkcjonują w relacji. Konsultacja indywidualna może z kolei pomóc Ci uporządkować własne emocje, potrzeby i granice.

Mediacja ma inny cel. Może stworzyć bardziej uporządkowaną przestrzeń do rozmowy i ustaleń, jeśli obie strony chcą w niej uczestniczyć i mogą swobodnie przedstawiać swoje stanowisko. Nie zastępuje terapii i nie służy do przekonywania jednej osoby, żeby została w małżeństwie.

5. Patrz nie tylko na deklaracje, ale też na działania

Jedna osoba nie jest w stanie samodzielnie odbudować relacji. Dlatego warto obserwować nie tylko to, co druga strona mówi po trudnej rozmowie, ale również to, co później dzieje się w codziennym życiu.

Czy ustalenia są realizowane? Czy sposób komunikowania rzeczywiście się zmienia? Czy odpowiedzialność za poprawę sytuacji nie spoczywa głównie na jednej osobie?

Nie chodzi o szybkie ocenianie partnera ani szukanie dowodów przeciwko niemu. Chodzi o sprawdzenie, czy gotowość do zmiany istnieje po obu stronach i czy przekłada się na konkretne zachowania.

Jeśli został już złożony pozew – co warto wiedzieć?

Jeżeli druga strona złożyła pozew o rozwód, brak zgody na zakończenie małżeństwa może być dla Ciebie bardzo trudny emocjonalnie. Warto jednak oddzielić dwie kwestie: to, czy chcesz jeszcze próbować odbudować relację, oraz to, jak prawo ocenia sytuację, gdy jedno z małżonków domaga się rozwodu.

1. Sama niezgoda na rozwód nie kończy sprawy

Możesz przed sądem powiedzieć, że nie zgadzasz się na rozwód i przedstawić swoje stanowisko. Sama odmowa zgody nie oznacza jednak automatycznie, że sąd nie może rozwiązać małżeństwa.

Podstawą orzeczenia rozwodu jest stwierdzenie, że między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Jeżeli sąd uzna, że ta przesłanka została spełniona i nie występuje żadna z ustawowych przeszkód do rozwodu, sprzeciw jednego z małżonków sam w sobie nie musi wystarczyć do oddalenia powództwa.

Dlatego warto wiedzieć nie tylko, że możesz nie zgadzać się na rozwód, ale również jakie okoliczności sąd rzeczywiście bierze pod uwagę.

2. Sąd bada, czy rozkład pożycia jest zupełny i trwały

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymaga, aby rozkład pożycia był jednocześnie zupełny i trwały.

W praktyce przy ocenie zupełności bierze się pod uwagę m.in. więź emocjonalną, fizyczną i gospodarczą między małżonkami. Nie oznacza to jednak, że każda z nich musi w każdym przypadku zniknąć w identyczny sposób. Przykładowo pewne elementy wspólnego gospodarowania mogą pozostać z przyczyn mieszkaniowych, finansowych albo związanych z opieką nad dziećmi.

Trwałość oznacza natomiast ocenę, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można racjonalnie przewidywać powrót małżonków do wspólnego pożycia.

Samo przeżywanie poważnego kryzysu nie przesądza więc jeszcze o tym, jak sąd oceni sytuację.

3. Istnieją sytuacje, w których rozwód nie jest dopuszczalny

Nawet przy zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia ustawa przewiduje sytuacje, w których rozwód nie może zostać orzeczony.

Dotyczy to m.in. przypadku, gdy wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci albo gdy orzeczenie rozwodu byłoby z innych względów sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Osobna zasada dotyczy sytuacji, w której rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraża zgody. Także tutaj istnieje jednak wyjątek: sąd może inaczej ocenić odmowę zgody, jeżeli w konkretnych okolicznościach byłaby ona sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

To dlatego nie warto traktować żadnej z tych okoliczności jako automatycznego sposobu na „zablokowanie rozwodu”. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

4. Mediacja może być możliwa także podczas sprawy rozwodowej

Złożenie pozwu nie oznacza, że rozmowa między małżonkami jest już prawnie wykluczona.

Jeżeli istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji, a jej przedmiotem może być również pojednanie małżonków. W sprawie rozwodowej mediacja może służyć także uporządkowaniu kwestii dotyczących dzieci, alimentów czy spraw majątkowych.

Mediacja nie jest jednak sposobem na przekonanie drugiej osoby, żeby została w małżeństwie. Może być przestrzenią do spokojniejszej rozmowy wtedy, gdy obie strony są gotowe w niej uczestniczyć.

5. Zanim odpowiesz na pozew, poznaj swoją sytuację prawną

Odpowiedź na pozew rozwodowy to pismo procesowe, w którym przedstawiasz swoje stanowisko wobec żądań drugiej strony. Dlatego warto rozumieć konsekwencje tego, o co wnosisz i jakie stanowisko przedstawiasz sądowi.

Jeżeli nie wiesz, jak sformułować odpowiedź albo jakie znaczenie mogą mieć konkretne okoliczności w Twojej sprawie, warto wcześniej skonsultować się z prawnikiem.

Nie chodzi o przygotowywanie „strategii walki”. Chodzi o to, żeby wiedzieć, co wynika z przepisów, jakie masz możliwości i jakie skutki mogą mieć podejmowane przez Ciebie decyzje.

Kiedy najważniejsze staje się bezpieczeństwo?

Są sytuacje, w których pytanie „co zrobić, żeby nie doszło do rozwodu?” przestaje być najważniejsze. Jeżeli w relacji pojawia się przemoc, groźby, zastraszanie, silna kontrola albo obawiasz się reakcji partnera, priorytetem powinno być bezpieczeństwo Twoje i dziecka.

Dotyczy to również przemocy psychicznej i ekonomicznej — na przykład uporczywego poniżania, kontrolowania pieniędzy, ograniczania dostępu do środków, izolowania od bliskich czy wzbudzania lęku przed konsekwencjami sprzeciwu.

W takiej sytuacji próba odbudowy relacji nie powinna oznaczać dalszego narażania się na krzywdzenie ani rezygnowania z własnych granic. Nie musisz też samodzielnie oceniać, czy sytuacja jest już „wystarczająco poważna”, żeby szukać pomocy.

Pierwszym krokiem może być rozmowa z osobą lub specjalistą, któremu ufasz, zebranie informacji o dostępnych formach wsparcia i spokojne sprawdzenie, co możesz zrobić, żeby zwiększyć swoje bezpieczeństwo.

Jeżeli potrzebujesz więcej informacji, przeczytaj również: Przemoc psychiczna i ekonomiczna po rozstaniu.

Co możesz zrobić jako następny krok?

Jeśli nie chcesz rozwodu, nie musisz od razu wiedzieć, jak zatrzymać cały proces. Na tym etapie ważniejsze może być ustalenie jednej rzeczy:

czy druga strona również chce sprawdzić, czy tę relację można jeszcze odbudować?

Jeżeli tak – kolejnym krokiem może być spokojna rozmowa, terapia par albo mediacja, zależnie od tego, z czym się mierzycie.

Jeżeli nie wiesz — warto najpierw uzyskać jasność, zamiast opierać się wyłącznie na nadziei albo lęku przed tym, co może się wydarzyć.

Jeżeli druga strona podjęła już decyzję i złożyła pozew, dobrze oddzielić dwie kwestie: Twoją potrzebę ratowania relacji od formalnej sytuacji prawnej, w której się znalazłaś. Wtedy możesz jednocześnie dać sobie przestrzeń na emocje i zdobyć rzetelną wiedzę o tym, jakie masz możliwości.

Nie wszystko w tej sytuacji zależy od Ciebie. Możesz jednak zadbać o to, żeby kolejne decyzje podejmować z większą wiedzą i świadomością tego, na co naprawdę masz wpływ.

Emocjonalnie

Prywatna grupa dla kobiet

Nie musisz przechodzić przez to sama

Jeśli próbujesz uporządkować emocje, odzyskać spokój albo po prostu potrzebujesz miejsca, w którym ktoś zrozumie, dlaczego dziś jest Ci trudniej – zapraszamy Cię do grupy „Odzyskaj siebie – przestrzeń dla kobiet”.

Możesz podzielić się swoją historią, zadać pytanie albo zostać na chwilę w ciszy i zacząć od czytania. Nie musisz być już gotowa na nowy początek. Możesz być dokładnie w tym miejscu, w którym jesteś teraz.

Dołącz do prywatnej grupy Możesz dołączyć i na początku tylko czytać.

♥

Nie musisz dzisiaj wiedzieć, jak będzie wyglądało całe Twoje życie. Czasem pierwszym krokiem jest świadomość, że ktoś naprawdę rozumie.

To prywatna grupa na Facebooku – publikowane rozmowy są widoczne dla jej członkiń.

Najczęstsze pytania, gdy nie chcesz rozwodu: