Czy dziadkowie mają prawo do kontaktów z wnukami po rozwodzie?
Tak, dziadkowie mają prawo do kontaktów z wnukami również po rozwodzie rodziców. Kontakty dziadków z wnukami po rozwodzie są przewidziane w polskim prawie – wynika to z art. 113⁶ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie oznacza to jednak, że dziadkowie mogą sami decydować o terminach i częstotliwości spotkań. Jeśli nie uda się osiągnąć porozumienia, zasady kontaktów może ustalić sąd, kierując się przede wszystkim dobrem dziecka.
Rozwód zmienia nie tylko relację między małżonkami. Często wpływa również na kontakty z rodziną byłego partnera. Bywa, że z osobami, z którymi jeszcze niedawno spędzałyśmy święta i rodzinne uroczystości, dziś trudno nawet spokojnie porozmawiać.
Ale jest jeszcze dziecko. Dla niego babcia nadal pozostaje babcią, a dziadek dziadkiem. Nawet jeśli między dorosłymi wiele się zmieniło, ich relacja z wnukiem nie musi się kończyć.
Aneta Lisiecka – twórczyni i redaktorka Rozwodowej. Odpowiada za kierunek redakcyjny portalu, dobór tematów i sposób opracowania treści. Stworzyła Rozwodową z myślą o kobietach, które w czasie rozstania potrzebują nie tylko informacji o pozwie, terminach i dokumentach, ale również spokoju, uporządkowania i poczucia, że nie są z tym same. Łączy wiedzę ekspertek z prostym, zrozumiałym językiem, aby pomagać przejść przez ten etap bardziej świadomie i krok po kroku odzyskiwać poczucie wpływu.
Czy rodzic może odmówić kontaktów dziadków z wnukami?
Rodzic może nie zgodzić się na proponowane kontakty, ale nie oznacza to, że jego decyzja zawsze będzie ostateczna. Dziadkowie mogą wystąpić do sądu o uregulowanie spotkań z wnukiem.
Wiele zależy od powodów odmowy.
Czym innym jest konflikt z byłą teściową, a czym innym sytuacja, w której jej zachowanie rzeczywiście szkodzi dziecku. Nie musisz utrzymywać bliskiej relacji z byłymi teściami, żeby Twoje dziecko mogło mieć z nimi kontakt.
Warto spróbować oddzielić te dwie sprawy, choć nie zawsze jest to łatwe. Szczególnie wtedy, gdy po rozstaniu pozostało wiele żalu, niewyjaśnionych sytuacji albo zwyczajnie brakuje wzajemnego zaufania.
Jeśli zastanawiasz się, co po rozwodzie łączy Cię jeszcze z rodziną byłego męża, przeczytaj również nasz artykuł Czy teściowa po rozwodzie to rodzina?.
Jednocześnie prawo dziadków do kontaktów nie oznacza, że rodzic powinien ignorować niepokojące zachowania. Jeśli podczas spotkań dziecko jest wciągane w rodzinne kłótnie, słyszy przykre komentarze o mamie lub tacie albo jego bezpieczeństwo jest zagrożone, takie okoliczności mają znaczenie przy ocenie kontaktów.
Jak ustalić kontakty dziadków z wnukami po rozwodzie?
Najprościej przez porozumienie z rodzicami dziecka. Nie zawsze potrzebne są dokumenty, sąd czy sztywny harmonogram. Czasami wystarczy spokojna rozmowa i ustalenie, kiedy babcia lub dziadek mogą zobaczyć się z wnukiem.
Nie muszą to być wyłącznie osobiste spotkania. Kontakty mogą obejmować również rozmowy telefoniczne, połączenia wideo czy wiadomości. Takie formy mieszczą się w pojęciu kontaktów z dzieckiem, które wyjaśniamy w Słowniku Rozwodowej.
A jeśli porozumienie jest trudne?
Wniosek o uregulowanie kontaktów dziadków z wnukiem składa się do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, co do zasady właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Opłata sądowa wynosi 100 zł.
Warto wiedzieć, że sąd nie ustala kontaktów wyłącznie na podstawie oczekiwań dziadków. Bierze pod uwagę sytuację dziecka, jego potrzeby, dotychczasowe relacje rodzinne oraz to, czy proponowane spotkania będą dla niego odpowiednie.
Jeżeli jesteś również na etapie organizowania spotkań dziecka z tatą, pomocny może być nasz poradnik Kontakty z drugim rodzicem po rozwodzie – jak ustalić dobry harmonogram?.
Kiedy sąd może ograniczyć lub zakazać kontaktów z dziadkami?
Sąd może ograniczyć kontakty dziadków z wnukami, jeśli wymaga tego dobro dziecka. Gdy utrzymywanie kontaktów poważnie mu zagraża lub narusza jego dobro, może również orzec ich zakaz.
Nie każda trudna relacja między dorosłymi oznacza jednak, że trzeba ograniczać spotkania z dzieckiem.
Ważne jest to, co rzeczywiście dzieje się podczas kontaktów. Czy dziecko czuje się bezpiecznie? Czy dziadkowie szanują jego potrzeby? Czy nie stawiają go w sytuacji, w której musi opowiadać się po jednej ze stron rodzinnego konfliktu?
Dziecko nie powinno czuć, że okazując miłość babci lub dziadkowi, robi przykrość mamie albo tacie. Więcej o takich sytuacjach piszemy w artykule Konflikt lojalnościowy u dziecka po rozwodzie.
Warto też pamiętać, że każda rodzina ma inną historię. Nie wszędzie relacje z dziadkami są bliskie i nie wszędzie uda się je odbudować. Czasami problem wygląda zupełnie inaczej.
Bardzo chciałabym, żeby moja córeczka miała kontakt również z dziadkami ze strony taty. Żeby czasami zadzwonili, zapytali, co u niej słychać, porozmawiali z nią przez kamerkę. Tak po prostu, z zainteresowania.
Niestety, poza SMS-em z życzeniami urodzinowymi takiego kontaktu nie ma. Nie dzwonią, nie pytają o nią, nie próbują nawiązać bliższej relacji.
I czasami sobie myślę, że szkoda. Bo przecież dziadkowie mogą być ważną częścią dzieciństwa. Mogą tworzyć wspomnienia, opowiadać rodzinne historie, być kolejnymi osobami, do których dziecko może się zwrócić.
Ale do tego potrzeba chęci z obu stron.
Z drugiej strony dostrzegam również pewien spokój w tej sytuacji. Nie ma niezręcznych rozmów, nie trzeba niczego udawać ani zastanawiać się, czy kolejne spotkanie przyniesie więcej napięcia niż radości.
Nie wiem, jak ta relacja będzie wyglądała w przyszłości. Być może kiedyś się zmieni.
Dzisiaj wiem jedno: mogę zostawić na nią miejsce, ale nie mogę budować jej za innych.
Bo sam fakt bycia babcią czy dziadkiem nie tworzy jeszcze bliskości. Tę buduje się obecnością, zainteresowaniem i czasem, który naprawdę chce się dziecku poświęcić.
Podstawa prawna: art. 113–113⁶ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w szczególności art. 113⁶ dotyczący kontaktów dziadków z wnukami.Kodeks rodzinny i opiekuńczy – tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 236
Nie musisz przechodzić przez to sama
Jeśli próbujesz uporządkować emocje, odzyskać spokój albo po prostu potrzebujesz miejsca, w którym ktoś zrozumie, dlaczego dziś jest Ci trudniej – zapraszamy Cię do grupy „Odzyskaj siebie – przestrzeń dla kobiet”.
Możesz podzielić się swoją historią, zadać pytanie albo zostać na chwilę w ciszy i zacząć od czytania. Nie musisz być już gotowa na nowy początek. Możesz być dokładnie w tym miejscu, w którym jesteś teraz.
Nie musisz dzisiaj wiedzieć, jak będzie wyglądało całe Twoje życie. Czasem pierwszym krokiem jest świadomość, że ktoś naprawdę rozumie.
Aneta Lisiecka – twórczyni i redaktorka Rozwodowej. Odpowiada za kierunek redakcyjny portalu, dobór tematów i sposób opracowania treści. Stworzyła Rozwodową z myślą o kobietach, które w czasie rozstania potrzebują nie tylko informacji o pozwie, terminach i dokumentach, ale również spokoju, uporządkowania i poczucia, że nie są z tym same. Łączy wiedzę ekspertek z prostym, zrozumiałym językiem, aby pomagać przejść przez ten etap bardziej świadomie i krok po kroku odzyskiwać poczucie wpływu.
