„Podjęłam decyzję o rozwodzie i zaczęłam wątpić”. Czy to normalne?
Wątpliwości po decyzji o rozwodzie mogą pojawić się nawet wtedy, gdy wcześniej długo ją rozważałaś. Nie oznaczają automatycznie, że decyzja była błędna. Warto jednak sprawdzić, czego właściwie dotyczą: samej relacji czy tego, co czeka Cię po jej zakończeniu.
Być może decyzja dojrzewała w Tobie miesiącami. Analizowałaś, próbowałaś coś zmienić, wracałaś do tych samych pytań. A kiedy w końcu powiedziałaś sobie: „odchodzę”, zamiast oczekiwanej pewności pojawiło się:
„A jeśli robię błąd?”
Możesz przypominać sobie dobre chwile, tęsknić i zastanawiać się, czy należało spróbować jeszcze raz. Możesz jednocześnie wiedzieć, dlaczego zdecydowałaś się na rozwód, i bać się tego, jak bardzo ta decyzja zmieni Twoje życie.
Redaktorka Rozwodowa.com.pl
Psycholożka • pedagożka • socjoterapeutka
Poznaj ekspertkę →
Najważniejsze w skrócie
- Wątpliwości mogą pojawić się także po długo przemyślanej decyzji.
- Tęsknota, żal czy strach przed przyszłością nie muszą oznaczać, że chcesz wrócić do związku.
- Warto oddzielić pytanie „czy chcę nadal być w tej relacji?” od „czy boję się tego, co będzie po rozwodzie?”.
- Jeżeli rzeczywiście zmieniły się ważne okoliczności, możesz ponownie przyjrzeć się swojej decyzji.
- Nie musisz wymuszać na sobie stuprocentowej pewności każdego dnia.
Czy wątpliwości po decyzji o rozwodzie są normalne?
Takie wątpliwości mogą się pojawić i sama ich obecność nie przesądza o tym, że podjęłaś złą decyzję. Zakończenie małżeństwa jest dużą zmianą, dlatego pewność co do odejścia może istnieć obok smutku, tęsknoty czy obawy przed przyszłością.
Podjęcie decyzji nie wymazuje wspólnej historii. Możesz tęsknić za człowiekiem, za tym, jaka relacja kiedyś była, za wspólnymi rytuałami albo za poczuciem rodziny. Jednocześnie nadal możesz wiedzieć, że nie chcesz już żyć tak jak wcześniej.
Wątpliwość nie zawsze jest więc odpowiedzią. Czasem jest pytaniem, któremu warto spokojnie się przyjrzeć: co właściwie sprawiło, że zaczęłam się teraz wahać?
Wątpliwość nie musi oznaczać zmiany decyzji
Z perspektywy TSR pojawiające się wątpliwości można rzeczywiście potraktować jako część odpowiedzi na pytanie: „Czy odejść, czy zostać?”. Wątpliwości nie zawsze muszą jednak oznaczać zmianę decyzji. Można jednocześnie wiedzieć, że nie chce się dalej żyć w obecnym związku, i tęsknić za partnerem czy za tym, jak kiedyś wyglądała relacja.
Kobiety często boją się samotności i nieznanej przyszłości. Czują żal i rozpacz po tym, co kończy się wraz ze związkiem. Często również obwiniają się za własne wątpliwości i zastanawiają się, co mogły zrobić inaczej albo jak mogły inaczej postąpić.
W praktyce TSR próbujemy te wątpliwości rozwikłać poprzez odpowiednio dobrane pytania. Wątpliwość nie musi być sprzecznością. Można tęsknić za człowiekiem, a jednocześnie nie chcieć już kontynuować z nim związku. Można kochać i jednocześnie uznawać, że wspólne życie przestało być dla mnie albo dla nas dobre.
Zamiast pytania: „Czy podjęłam słuszną decyzję?”, warto zapytać: „Po czym poznam, że zmierzam w dobrą stronę?”, „Po czym poznam, że zmierzam w kierunku takiego życia, jakiego chcę?”, „Co jest dla mnie ważne?” albo „Jak wyobrażam sobie swoje życie za pół roku? Jak będę wtedy funkcjonować i co będę robić?”. Pomocne może być także pytanie o cud, które w praktyce TSR jest ważnym narzędziem.
Czy wątpisz w relację, czy boisz się tego, co będzie po rozwodzie?
To jedno z najważniejszych rozróżnień. Czasem nie zmienia się Twoja ocena związku. Zmienia się natomiast to, że rozwód przestaje być odległą możliwością, a zaczyna oznaczać realne konsekwencje.
Pojawiają się wtedy pytania o samotność, dzieci, mieszkanie, pieniądze czy codzienność bez partnera. Trudność tej zmiany nie musi jednak automatycznie oznaczać, że decyzja była błędna.
Spróbuj zadać sobie kilka pytań:
- Dlaczego zdecydowałam się na rozwód?
- Czy od tamtej chwili rzeczywiście coś zmieniło się w naszej relacji?
- Czy moje „a może jednak” dotyczy naszego związku, czy raczej tego, jak będzie wyglądało moje życie po rozwodzie?
- Gdybym wiedziała, że po rozwodzie sobie poradzę, czy nadal chciałabym zostać?
Jeżeli jesteś jeszcze na wcześniejszym etapie i dopiero próbujesz zdecydować, czy odejść, możesz wrócić do artykułu Jak podjąć decyzję o rozwodzie?.
Jeśli natomiast najbardziej zatrzymuje Cię strach przed przyszłością, przeczytaj również o tym, skąd bierze się lęk przed rozwodem i przyszłością.
Lęk przed zmianą nie zawsze oznacza zmianę decyzji
Lęk przed zmianą i przed nieznanym jest naturalny. Kobiety często boją się samotności, utraty stabilności finansowej czy miejsca do mieszkania. W pracy gabinetowej często słyszę: „Sama nie dam sobie rady. Nie chcę takiego związku, nie chcę takiego życia, ale sama nie jestem w stanie się utrzymać ani utrzymać dzieci na odpowiednim poziomie”. Lęk związany ze stabilnością finansową pojawia się w mojej pracy bardzo często.
Warto natomiast ponownie przyjrzeć się decyzji wtedy, kiedy pojawia się coś więcej niż sam lęk przed nieznanym. Na przykład wtedy, gdy zaczynamy dostrzegać, że nasze wcześniejsze rozpoznanie sytuacji było niepewne, zmieniły się ważne okoliczności albo pojawiła się możliwość rozwiązania problemu, której wcześniej nie brałyśmy pod uwagę.
Z perspektywy TSR można wtedy poszukać wyjątków i zasobów klientki, zamiast ponownie analizować całą historię związku. Pomocne mogą być pytania: „Co sprawiło, że w ogóle zaczęłam myśleć o rozstaniu?”, „Co było dla mnie tak ważne, że podjęłam właśnie taką decyzję?”, „Co konkretnie musiałoby się zmienić, żebym chciała pozostać w związku?”, „Czy wcześniej widziałam w naszej relacji trwałą zmianę, czy raczej krótkie okresy poprawy, po których wszystko wracało na utarte tory?”.
Warto zapytać również: „Jak wyglądałoby moje życie, gdybym przez najbliższy rok niczego nie zmieniła, a jak chciałabym, żeby wyglądało, gdybym zdecydowała się odejść?”, „Czego właściwie się boję: samego rozstania czy tego, co będzie po nim?”, „Co podpowiada mi lęk, a co podpowiadają mi moje doświadczenia?” oraz „Po czym poznałabym, że podjęłam decyzję zgodną ze sobą i z tym, co czuję?”.
Oddziel powody odejścia od strachu przed przyszłością
Jeżeli wszystko zaczyna Ci się mieszać, weź kartkę i podziel ją na dwie części.
Po jednej stronie napisz:
Dlaczego zdecydowałam się odejść?
Po drugiej:
Czego boję się, jeśli odejdę?
Nie próbuj od razu oceniać, która lista „wygrywa”. Najpierw zobacz, co naprawdę się na nich znalazło.
Po jednej stronie mogą pojawić się sytuacje, które przez miesiące albo lata sprawiały, że nie chciałaś już żyć w tej relacji. Po drugiej mogą znaleźć się samotność, pieniądze, reakcja dziecka, zmiana codzienności albo zwykły lęk przed tym, czego jeszcze nie znasz.
Co zrobić, gdy znowu zaczynasz wątpić?
Nie musisz od razu wycofywać się z decyzji ani przekonywać siebie, że nie wolno Ci mieć wątpliwości. Najpierw spróbuj sprawdzić, co właściwie sprawia, że dziś patrzysz na swoją decyzję inaczej.
| Kiedy pojawia się wątpliwość | Co warto sprawdzić | Pytanie do siebie |
|---|---|---|
| Wracają wątpliwości co do powodów odejścia | Wróć do tego, co działo się wtedy, gdy decyzja stawała się dla Ciebie jasna. Przypomnij sobie, czego próbowałaś, co się powtarzało i co było dla Ciebie ważne. | Co było dla mnie wtedy na tyle ważne, że zdecydowałam się odejść? |
| Zastanawiasz się, czy zmienić decyzję | Sprawdź, czy w relacji rzeczywiście zaszła trwała zmiana albo pojawiły się nowe okoliczności, których wcześniej nie brałaś pod uwagę. | Co konkretnie zmieniło się od chwili, kiedy podjęłam decyzję? |
| Trudny dzień uruchamia myśl: „Może popełniłam błąd” | Oddziel dzisiejsze zmęczenie, samotność czy trudność organizacyjną od oceny całej relacji i swojej wcześniejszej decyzji. | Czy naprawdę zmieniłam zdanie, czy po prostu jest mi dzisiaj trudno? |
Jeżeli czujesz, że sama nie potrafisz już oddzielić emocji od decyzji, pomocna może być rozmowa z osobą, która nie będzie przekonywać Cię ani do rozwodu, ani do pozostania w małżeństwie. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, zobacz również Gdzie szukać pomocy podczas rozwodu?.
Wiedziałam, jak nie chcę żyć. Zaczęłam więc pytać siebie, jak chcę
Zanim podjęłam ostateczną decyzję o odejściu, jedno wiedziałam na pewno: nie chciałam, żeby moje życie dalej wyglądało tak jak dotychczas.
Coraz częściej pytałam siebie: jak chcę żyć? Jak ma wyglądać mój zwykły dzień? Jak chcę się czuć we własnym domu? Wracałam do tych pytań właściwie każdego dnia przed odejściem.
Nie miałam gotowego planu na całe nowe życie. Próbowałam zobaczyć jego kierunek. Dziś wiem, że decyzja o odejściu nie była tylko decyzją o tym, od czego chcę odejść, ale też o tym, w stronę jakiego życia chcę iść.
Z perspektywy TSR: w stronę jakiego życia chcę iść?
W Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach szczególnie ważne jest pytanie o preferowaną przyszłość. Nie pytamy tylko o to, czego nie chcę, ale próbujemy przeformułować to pytanie na: „Jak chcę żyć?”. Decyzja dotycząca rozwodu nie musi być wyłącznie decyzją od czegoś. Może być także decyzją w stronę czegoś: większego spokoju, większej autonomii, bezpieczeństwa czy przewidywalności tego, co wydarza się w domu.
Warto też pamiętać, że wątpliwości nie zawsze wymagają natychmiastowego rozstrzygnięcia. Czasem bardziej pomocne jest potraktowanie ich jako sygnału do zatrzymania się i sprawdzenia, czego dokładnie potrzebuję, zamiast wymuszania na sobie stuprocentowej pewności. Z czasem może pojawić się stopniowe poczucie, że wybrany kierunek jest bardziej zgodny z tym, jak chcę żyć i jaką mam wizję swojego życia.
Jeśli w relacji występuje przemoc, priorytetem jest bezpieczeństwo
Jeżeli w relacji występuje przemoc — fizyczna, psychiczna, ekonomiczna, nadmierna kontrola albo zagrożenie bezpieczeństwa — priorytetem we wsparciu psychologicznym jest bezpieczeństwo kobiety i zapewnienie jej odpowiedniego wsparcia.
Jeśli zastanawiasz się, czy zachowania, których doświadczasz, mogą być formą [przemocy psychicznej] lub [przemocy ekonomicznej], przeczytaj także: Przemoc psychiczna i ekonomiczna po rozstaniu – jak rozpoznać subtelne sygnały?.
Nie musisz być pewna każdego dnia
Wątpliwość nie zawsze oznacza, że trzeba zawrócić. Czasem pojawia się dlatego, że jedno życie właśnie się kończy, a drugie nie zdążyło jeszcze stać się znajome.
Nie musisz mieć dzisiaj odpowiedzi na wszystkie pytania o przyszłość. Możesz zacząć od jednego:
Czy naprawdę zmieniłam zdanie o swoim małżeństwie, czy przestraszyłam się tego, co teraz przede mną?
A kiedy decyzja jest już za Tobą, uwaga może powoli przesuwać się z relacji i rozwodu z powrotem na Ciebie. Nie musisz od razu wiedzieć, jak ma wyglądać całe nowe życie. Czasem wystarczy zacząć od jednej rzeczy, na którą dziś masz wpływ.
Nie musisz przechodzić przez to sama
Jeśli próbujesz uporządkować emocje, odzyskać spokój albo po prostu potrzebujesz miejsca, w którym ktoś zrozumie, dlaczego dziś jest Ci trudniej – zapraszamy Cię do grupy „Odzyskaj siebie – przestrzeń dla kobiet”.
Możesz podzielić się swoją historią, zadać pytanie albo zostać na chwilę w ciszy i zacząć od czytania. Nie musisz być już gotowa na nowy początek. Możesz być dokładnie w tym miejscu, w którym jesteś teraz.
Nie musisz dzisiaj wiedzieć, jak będzie wyglądało całe Twoje życie. Czasem pierwszym krokiem jest świadomość, że ktoś naprawdę rozumie.
Aneta Lisiecka – twórczyni i redaktorka Rozwodowej. Odpowiada za kierunek redakcyjny portalu, dobór tematów i sposób opracowania treści. Stworzyła Rozwodową z myślą o kobietach, które w czasie rozstania potrzebują nie tylko informacji o pozwie, terminach i dokumentach, ale również spokoju, uporządkowania i poczucia, że nie są z tym same. Łączy wiedzę ekspertek z prostym, zrozumiałym językiem, aby pomagać przejść przez ten etap bardziej świadomie i krok po kroku odzyskiwać poczucie wpływu.
